مهمترین قطعات یک سرور چه چیزهایی هستند؟

مهمترین قطعات یک سرور موضوعی است، که هر کسی با دنیای فناوری سروکار دارد باید آن را به خوبی بشناسد. وقتی صحبت از یک سرور قدرتمند و پایدار به میان می آید، همه ما می دانیم که این دستگاه از قطعات گوناگونی تشکیل شده است، اما سؤال اصلی اینجاست. کدام یک از این اجزا واقعاً ضروری هستند و بدون آنها سرور عملاً از کار می افتد؟

شناخت مهمترین قطعات سرور به مدیران شبکه کمک می کند تا هنگام خرید یا ارتقاء سیستم، بودجه خود را صرف بخش های کلیدی کنند. در این مقاله از آماد سیستم قصد داریم به زبانی ساده و روان، دقیقاً این قطعات را معرفی نماییم.

بررسی و معرفی مهمترین قطعات یک سرور

مهمترین قطعات یک سرور در واقع یک مجموعه مهم و با ارزش بوده، که نباید آن ها را نادیده بگیریم. در این جا همگی را معرفی می کنیم؛

• پردازنده سرور

از جمله مهمترین قطعات یک سرور، قطعه ای به نام پردازنده یا سی پی یو است، که همچون مغز متفکر، همه محاسبات را مدیریت می نماید. هرچه تعداد هسته های این قطعه بیشتر باشد، سرور قادر است، همزمان کاربران بیشتری را بدون افت سرعت پاسخگو باشد.

حافظه کش بالاتر نیز باعث می شود داده های پرتکرار سریع تر در دسترس قرار گیرند. برخلاف پردازنده های معمولی، نمونه های سرور برای کار بی وقفه ۲۴ ساعته طراحی شده اند. به همین دلیل است که این قطعه، معمولاً گران ترین عضو خانواده سرور محسوب می شود.

اگر بخواهیم صادقانه بگوییم، بدون پردازنده، هیچ یک از مهمترین قطعات یک سرور قادر نخواهند بود، تا نقشی ایفا کنند، زیرا این قطعه فرمانده کل عملیات است. فناوری های امنیتی پیشرفته ای که در این قطعه تعبیه شده، آن را برای محیط های حساس و پرترافیک مناسب ساخته است.

هنگامی که سروری دچار کندی یا از کار افتادن می گردد، ریشه مشکل اغلب فشار بیش از حد بر روی همین قطعه می باشد. انتخاب آگاهانه پردازنده متناسب با حجم کاری، تأثیری مستقیم بر پایداری کل مجموعه دارد. به جرأت می توان گفت که این قطعه، قلب تپنده هر سرور حرفه ای به شمار می رود.

• کیس سرور

در میان مهمترین قطعات یک سرور، کیس یا شاسی نقش خانه ای امن را برای تمام تجهیزات ایفا می کند. این قاب فلزی مقاوم، همه قطعات گران بها را در دل خود جای می دهد و از آنها در برابر ضربه و گرد و غبار محافظت می نماید.

مسیر جریان هوای خنک و جایگاه فن ها نیز روی همین قطعه طراحی می گردد، تا گرمای داخلی به خوبی دفع شود. اگر این محفظه از تهویه مناسبی برخوردار نباشد، حرارت انباشته شده عمر مفید همه قطعات را کاهش می دهد. به عبارت دیگر، بدون این اسکلت محکم، نظم و امنیتی در کار نخواهد بود.

نکته جالب درباره کیس سرور این است که بسیاری آن را فقط یک جعبه ساده می پندارند، در حالی که  کی از مهمترین قطعات یک سرور به حساب می آید. یک شاسی بزرگ و جادار، فضای کافی برای نصب هاردهای اضافی و خنک کننده های قوی تر فراهم می آورد.

برای محیط هایی با محدودیت فضا، مدل های جمع وجور گزینه های ایده آلی هستند و در دیتاسنترها از شاسی های مخصوص نصب در رک استفاده می شود. انتخاب درست این قطعه، نه تنها از تجهیزات ارزشمند محافظت می کند، بلکه دسترسی و خنک سازی را نیز آسان تر می سازد. پس بیایید کیس را فقط یک جعبه ندانیم، بلکه آن را محافظی هوشمند بنامیم.

• رم سرور

از دیگر مهمترین قطعات یک سرور، رم یا حافظه موقت است، که دسترسی سریع به داده ها را برای پردازنده فراهم می آورد. این قطعه همچون یک میزکار بزرگ، اطلاعاتی را که قرار است در لحظه پردازش شوند، در خود نگه می دارد. فناوری ECC به کار رفته در رم های سرور، خطاهای محاسباتی را در لحظه شناسایی و تصحیح می کند.

هرچه ظرفیت رم بالاتر باشد، سرور قادر بوده، همزمان نرم افزارهای سنگین تر و کاربران بیشتری را پشتیبانی کند. اما توجه داشته باشید که این حافظه فرار است و با قطع برق، تمام اطلاعات درون آن از بین می رود.

اگر نگاهی به فهرست مهمترین قطعات یک سرور بیندازید، رم را در ردیف اولویت های بالا خواهید یافت. کمبود این قطعه یکی از شایع ترین دلایل کندی سرورها محسوب می شود، زیرا سیستم ناچار می شود از هارد به عنوان حافظه موقت استفاده کند.

رم های سرور نسبت به رم های معمولی کامپیوتر، کندتر اما مطمئن تر هستند و قابلیت تصحیح خطا دارند. در سرورهای حرفه ای می توان چندین ماژول رم را به موازات هم نصب کرد تا پهنای باند افزایش یابد. به بیان ساده، بدون رم کافی، حتی قدرتمندترین پردازنده نیز نمی تواند استعداد خود را نشان دهد.

• مادربرد سرور

در گروه مهمترین قطعات یک سرور، مادربرد حضور دارد، که تمام اجزا را به یکدیگر متصل می کند و بستر اصلی ارتباطی را فراهم می آورد. این قطعه بزرگ و سرشار از سوکت و اسلات، محل نصب پردازنده، رم، کارت شبکه و سایر تجهیزات است.

کیفیت مادربرد تعیین می کند که حداکثر چه تعداد پردازنده، چه حجم رم و چند هارد می توان روی سرور نصب کرد. پایداری ولتاژ و سرعت انتقال داده بین قطعات نیز تا حد زیادی به طراحی این قطعه بستگی دارد. در یک کلام، مادربرد همان زیرساخت فیزیکی و الکترونیکی است که نظم و هماهنگی را به مجموعه می بخشد.

وقتی صحبت از مهمترین قطعات یک سرور به میان می آید، مادربرد را نمی توان نادیده گرفت، زیرا همه چیز به آن متصل است. انتخاب نادرست این قطعه ممکن است باعث شود نتوانید از تمام ظرفیت پردازنده یا رم خود استفاده نمایید.

مادربردهای سرور معمولاً اسلات های بیشتری نسبت به نمونه های معمولی دارند و برای کار مداوم طراحی شده اند. بسیاری از آنها از قابلیت هایی مانند پشتیبانی از دو منبع تغذیه همزمان یا مدیریت از راه دور بهره می برند. پس این قطعه را قلب سرور نخوانیم، اما بی تردید رگ های حیاتی سیستم به آن متصل است.

• پاور سرور

در میان مهمترین قطعات یک سرور، پاور یا منبع تغذیه شاید کم اهمبت به نظر برسد، اما نقشی حیاتی دارد. این قطعه وظیفه دارد برق متناوب شهری را به ولتاژ مستقیم و پایداری تبدیل کند که برای قطعات داخلی مناسب باشد. یک پاور خوب، سرور را در برابر نوسانات برق و قطعی کوتاه مدت محافظت می کند.

راندمان یا بازدهی پاور نیز بسیار مهم است؛ هرچه این عدد بالاتر باشد، انرژی کمتری هدر می رود و قبض برق کاهش می یابد. به جرأت می توان گفت که بدون این قطعه، هیچ سروری حتی برای یک لحظه هم روشن نخواهد شد.

شاید کمتر کسی هنگام خرید سرور به پاور توجه کند، اما حقیقت این است که این قطعه در فهرست مهمترین قطعات یک سرور جایگاهی رفیع دارد. یک منبع تغذیه نامرغوب قادر بوده، قوی ترین پردازنده و گران ترین مادربرد را در یک لحظه نابود کند. پاورهای حرفه ای سرور معمولاً به صورت افزونه طراحی می شوند، یعنی اگر یکی خراب شود، دیگری بلافاصله جایگزین می گردد.

راندمان بالای این قطعه نه تنها به صرفه جویی در هزینه برق کمک می کند، بلکه گرمای کمتری نیز تولید می نماید. در یک جمله، پاور را نباید فقط یک قطعه ساده دانست، بلکه باید آن را محافظ و تأمین کننده انرژی کل مجموعه در نظر گرفت.

• هارد سرور

از جمله مهمترین قطعات یک سرور، هارد یا دیسک سخت می باشد، که تمام اطلاعات را به صورت دائمی ذخیره می کند. سیستم عامل، نرم افزارها، پایگاه های داده و فایل های کاربران، همه روی همین قطعه جای می گیرند. هاردهای سرور برخلاف مدل های معمولی، برای کار مداوم ۲۴ ساعته و تحمل لرزش طراحی شده اند.

سرعت و ظرفیت این قطعه نیز بسیار بالاتر است تا بتواند پاسخگوی درخواست های همزمان بسیاری باشد. بدون هارد، سرور چیزی جز یک ماشین بی خاطره و خالی نخواهد بود.

اگر ارزشمندترین دارایی یک سرور را داده ها بدانیم، آنگاه هارد دیسک بدون تردید یکی از مهمترین قطعات یک سرور خواهد بود. این قطعه در دو نوع اصلی هارد مکانیکی با ظرفیت بالا و هارد با سرعت فوق العاده در بازار موجود است. انتخاب بین سرعت و ظرفیت، بستگی به نوع کاربری سرور دارد. برای پایگاه های داده حجیم، هاردهای پرسرعت ضروری هستند. نصب چندین هارد به صورت موازی با کمک رید کنترلر، هم سرعت را بالا می برد و هم امنیت اطلاعات را دو چندان می کند.

• کارت شبکه سرور

در میان مهمترین قطعات یک سرور، کارت شبکه دروازه ارتباط با دنیای بیرون را باز می کند. این قطعه به سرور امکان می دهد به شبکه متصل شود، داده ها را ارسال و دریافت کند و ترافیک ورودی و خروجی را مدیریت نماید. مدل های حرفه ای کارت شبکه، چندین پورت دارند و پهنای باند بالایی ارائه می دهند.

هر چی تعداد پورت ها و سرعت آنها بیشتر باشد، سرور می تواند همزمان درخواست های بیشتری را پاسخگو باشد. بدون یک کارت شبکه خوب، سرور به جزیره ای تنها و بی ارتباط تبدیل می شود.

اگر سرور را مرکز تبادل اطلاعات در نظر بگیریم، آنگاه کارت شبکه بدون شک در زمره مهمترین قطعات یک سرور جای می گیرد. این قطعه کوچک اما حیاتی، تأثیری مستقیم بر تجربه کاربرانی دارد که از راه دور به سرور متصل می شوند.

کارت های شبکه مدرن از فناوری هایی مانند آفلود کردن پردازش پشتیبانی می کنند که بار را از روی پردازنده برمی دارد. وجود دو یا چند پورت روی کارت شبکه، امکان پشتیبان گیری و افزایش پهنای باند را فراهم می آورد. پس هر سروری که در اینترنت دیده می شود، مدیون همین قطعه کوچک اما پراهمیت است.

• رید کنترلر سرور

یکی دیگر از مهمترین قطعات یک سرور، رید کنترلر است، که چندین هارد را به صورت یک مجموعه واحد مدیریت می کند. این قطعه بسته به نوع تنظیمات، یا سرعت خواندن و نوشتن را افزایش می دهد یا از اطلاعات نسخه پشتیبان تهیه می نماید.

اگر یکی از هاردها خراب شود، رید کنترلر بدون وقفه در کار سرور، داده ها را بازسازی می نماید. به این ترتیب، ریسک از دست رفتن اطلاعات به شدت کاهش می یابد. در محیط های حساس که توقف کار پذیرفته نیست، این قطعه یک الزام جدی است.

برای کسانی که ارزش اطلاعات را می دانند، رید کنترلر فراتر از یک قطعه معمولی است و یکی از مهمترین قطعات یک سرور به حساب می آید. این قطعه هوشمند، نحوه چینش داده ها روی هاردها را تعیین می کند و در برابر خرابی های ناگهانی محافظت می نماید.

استفاده از رید کنترلر سخت افزاری به مراتب بهتر از نمونه نرم افزاری آن است، زیرا بار پردازشی را از دوش پردازنده برمی دارد. بسته به نیاز، می توان تنظیمات مختلفی مانند رید ۰ برای سرعت، رید ۱ برای امنیت، یا ترکیبی از هر دو انتخاب کرد. به زبان ساده، این قطعه ضامن آرامش خاطر هر مدیر شبکه ای در برابر خرابی هاست.

• ماژول فیبر نوری سرور

در میان مهمترین قطعات یک سرور، ماژول فیبر نوری شاید کوچک ترین عضو باشد، اما تأثیری بزرگ دارد. این قطعه، سیگنال های الکتریکی را به نور تبدیل می کند و از طریق کابل فیبر نوری با سرعت فوق العاده بالا ارسال می نماید.

در دیتاسنترها و شبکه هایی که فاصله طولانی بین تجهیزات وجود دارد، استفاده از این ماژول ضروری است. بدون آن، ارتباط بین سرورها و سوئیچ های شبکه با محدودیت سرعت و فاصله مواجه می شود. این قطعه کوچک اما کلیدی، بزرگراه سریع اطلاعات را برای سرور هموار می سازد.

شاید از نظر ظاهری چندان چشمگیر نباشد، اما ماژول فیبر نوری بدون تردید جزو مهمترین قطعات یک سرور در شبکه های مدرن است. این قطعه به سرور اجازه می دهد تا با سرعت های ۱۰، ۴۰ یا حتی ۱۰۰ گیگابیت بر ثانیه به شبکه متصل شود.

در مراکز داده که هزاران سرور کنار هم قرار دارند، کابل های مسی نمی توانند از پس فاصله ها بربیایند. ماژول های فیبر نوری این محدودیت را برطرف می کنند و داده ها را با حداقل تأخیر به مقصد می رسانند. به همین دلیل است که این قطعه کوچک، در قلب اینترنت امروزی نقشی بی بدیل ایفا می کند.

کلام آخر

مهمترین قطعات یک سرور همان گونه که در این مقاله بررسی کردیم، شامل؛ پردازنده، کیس، رم، مادربرد، پاور، هارد، کارت شبکه، رید کنترلر و ماژول فیبر نوری می شود. هر یک از این اجزا نقشی حیاتی در پایداری، سرعت و امنیت سیستم ایفا می کنند و غفلت از هر کدام عملکرد کل مجموعه را به خطر می اندازد.

درک درست از مهمترین قطعات به مدیران فنی این امکان را می دهد تا هنگام خرید یا عیب یابی، تصمیمات آگاهانه تری اتخاذ کنند. در پایان باید گفت که یک سرور موفق، حاصل هماهنگی هوشمندانه همین قطعات با یکدیگر خواهد بود.